آزمون علوم

آب، سنگ، خاک 

دانلود 

کودکان را برای صبحانه سر شوق بیاورید

 

 

شکل صبحانه خوردن کودکان را باید برحسب شخصیت آنها چید. بیدار کردن کودکان و نشاندن سریع آنها سر سفره باعث می شود کودکان میل به خوردن صبحانه پیدا نکنند.

توصیه من این است که در عادت کودک به صبحانه خوردن یک سری تغییرات مثبت ایجاد کنید؛ مثلا شب ها کمی زودتر کودکان را بخوابانید تا صبح راحت تر و زودتر از خواب برخیزند. یک ورزش صبحگاهی کوچک قبل از خوردن صبحانه و بعد، یک مراسم جالب برای صبحانه خوردن می تواند میل کودکان را افزایش دهد.

 

القای عجله در خوردن صبحانه به کودکان می تواند سبب طفره رفتن آنها از صبحانه خوردن شود. اگر دچار چنین مشکلی هستید، نگران نباشید و کودک را مجبور به خوردن صبحانه نکنید. اجازه بدهید یک تا دو ساعت بعد از بیدار شدن و هر وقت که کودک میل داشت، در مدرسه یا مهدکودک، صبحانه اش را بخورد.

 

شکل صبحانه، حتی شکل و رنگ ظرف ها می تواند در سر ذوق آمدن کودکان برای خوردن صبحانه موثر باشد. اگر کودک شما تمایلی به خوردن صبحانه از خود نشان نمی دهد، می توانید خیار، گوجه، تخم مرغ یا پوره را به شکل حیوانات تزیین کرده و با حالت دل انگیز همراه با تعریف داستان او را تشویق به خوردن آنها کنید.

 

در کنار این نوع صبحانه در بازار، غلات آماده ای هم وجود دارد که تبلیغات آنها و عکس روی بسته آنها گاهی کودکان را به سمت مصرف آنها سوق می دهد. در رابطه با نوع کیفیت این نوع غلات بهتر است با متخصصان تغذیه مشورت کنید. از نظر روانی نیز استفاده از آنها اگرچه با فرهنگ ایرانی همراه نیست اما مشکلی ایجاد نمی کند.

منبع: سایت بیتوته

نحوه برخورد معلمان با کلاس اولی ها

نحوه برخورد معلمان با کلاس اولی هامعلمان کلاس اولی ها به یاد داشته باشید که الگوهای محبوب این دانش آموزان بزرگسالانی با شخصیتی لبریز از محبت و مهربانی و شادمانی هستند که هرگز دعوا و پرخاش نمی کنند. پس از عصبانیت در مدرسه و کلاس مخصوصاً در اوایل سال تحصیلی جداً خودداری کنید.

اولی ها به شدت حساس و حتی می توان گفت که دارای حس حسادت هستند و دوست دارند که معلمشان نگاه و رفتار عاشقانه اش را بین همه ی دانش آموزان (زرنگتر ها و متوسط ها یا سفید ها و سبزه ها یا پولداران و بی پول ها و یا عقبی ها و جلویی ها و ... ) را به طور مساوی تقسیم کند. پس معلمان توجه کنید که حتی اگر برادر یا فرزند شما در کلاس شما است رفتار شما برای همه یکی باشد.

کلاس اولی ها در روزهای اول سال تحصیلی مشتاقانه منتظر شنیدن سخنان عاشقانه و پر مهر معلم مهربان و عزیز خود هستند. پس از معلمان این آینده سازان خواسته می شود که در روز های اول سال تحصیلی با برنامه ای از پیش تعیین شده و طرح درسی مناسب برای این روزها به کلاس بروند و کمتر از درس پرسیدن و نمره در این کلاس ها سخنی به میان بیاید تا در روزهای بعدی این عزیزان مشتاقانه تر به مدرسه بیایند.اولی ها دوست دارند که معلمشان در چگونگی نشستن آن ها در ردیف های جلو یا عقب اظهار نظر کند. معلمان کلاس اول با دانش و تجربه ای که دارند خوب می دانند دانش آموزانی که کمرو و خجالتی هستند و در گوشه ای در انتهای کلاس ساکت و آرام نشسته اند باید این فرصت را پیدا کنند که به نوبت در ردیف های جلو بیایند و در آنجا بنشینند. 

سایت  واضح 

کودک و رایانه

امروزه میلیون ها نفر در سراسر دنیا با استفاده از فن آوری نوین اطلاعات به مبادله پیام، اطلاعات و گفتگو می پردازند. کودکان از این پدیده مستثنی نیستند. آنها حتّی بیش از بزرگسالان از اینترنت استفاده می کنند. این موضوع می توانند کودکان را درمعرض آسیب های جسمی، روحی و اجتماعی فراوانی قرار می دهد.

نکته۱

برای استفاده کودکان از رایانه برنامه ریزی زمانی خاصی داشته باشید. به کودک اجازه ندهید هر گاه و به هر اندازه که بخواهد از رایانه استفاده نماید. دسترسی کودک را به سایت های که مفید می دانید محدود نمایید.

نکته ۲

بهتر است کودک از صندلی، صفحه کلید و موشواره مخصوص کودکان استفاده کند و ارتفاع میز نیز برای قامت وی تنظیم گردد. در غیر این صورت باید ارتفاع صندلی را چنان تنظیم کنید که امتداد نگاه کودک با بالای صفحه نمایش برخورد کند.

برای این منظور لازم خواهد بود زیر نشیمنگاه و پشت کمر کودکان بالشی قرار دهید و نیز زیر پاهای وی چیزی قرار دهید که پاها در وضعیّت مطلوبی قرار گیرد.

نکته ۳

فاصله چشم کودک از صفحه نمایش باید حداقل ۶۰ سانتی متر باشد.

نکته ۴

به کودک بیاموزید که هرگز بدون اجازه شما از طریق کامپیوتر:

• اطلاعات شخصی مانند شماره تلفن و نشانی منزل و محل کار والدین و نام و نشانی مدرسه خود را در اختیار کسی نگذارد.
• با کسی قرار ملاقات نگذارد (مگر به اتفاق یکی از والدین و در یک مکان عمومی)
• عکس خود را برای کسی نفرستد.

نکته ۵

به کودک بیاموزید:

• ممکن است وی از طریق اینترنت پیام های مزاحمی دریافت کند. به او اطمینان دهید که در این مورد وی مقصر نیست و از او بخواهید در این صورت شما را در جریان بگذارد.
• هرگز کلمه عبور خود را بر هیچکس (حتی بهترین دوست خود) فاش نسازد. البته در این مورد والدین مستثنی هستند.
• قبل از نصب یا بارگیری هرگونه برنامه و یا انجام کاری که ممکن است به رایانه صدمه بزند و یا مشکلات خانوادگی ایجاد کند. با والدین مشورت نماید.
• به عنوان یک شهروند خوب از آسیب رسانیدن به رایانه دیگران و انجام اعمال غیر اخلاقی (مانند دزدی رایانه ای ) بپرهیزد.

نکته ۶

کودک شما می تواند معلّم خوبی برای شما باشد و نحوه استفاده از رایانه، اینترنت و سایر فن آوریهای نوین اطلاعاتی را به شما یاد بدهد.

تهیّه و تدوین: دکتر اشرف السادات بطحایی، دکتر کامران خلیلی   به سفارش: اداره کل سلامت محیط و کار

نا‌گفته‌هاي ورزش در كودكان

وقتي كه پدر و مادرها به فكر ورزش كودكان خود مي‌افتند، بلافاصله سراغ ژيمناستيك، دو، بدنسازي، واليبال و ... مي‌روند؛ در حالي كه ورزش در كودكان يعني فقط تحرك داشتن و فعاليت فيزيكي. كودكان وقتي كه فوتبال بازي مي‌كنند، وقتي مي‌دوند و ... در واقع در حال ورزش كردن هستند.

مزاياي ورزش براي كودكان
همه انسان‌ها از ورزش كردن به صورت مداوم بهره‌هاي فراواني مي‌برند. كودكاني كه به طور فيزيكي فعاليت مي‌كنند نيز: 
 عضلات و استخوان‌هاي محكم‌تري دارند.  بدن عضله‌اي‌تري دارند؛ زيرا ورزش چربي‌هاي بدن را كنترل مي‌كند.  كمتر دچار اضافه وزن و چاقي مي‌شوند.  احتمال ابتلا به ديابت نوع 2 در آنها كمتر است.  كمتر دچار افزايش فشار خون و بالا رفتن كلسترول خون مي‌شوند.  ديدگاه و بينش بهتري نسبت به زندگي دارند. در كنار تمام لذت‌هايي كه از ورزش كردن مداوم نصيب كودكان مي‌شود، خواب خوب و راحت نيز اهميت ويژه‌اي دارد.

 تأثيرات مثبت ورزش در كودكان
كودكاني كه هميشه ورزش مي‌كنند، بهتر مي‌توانند با چالش‌هاي فيزيكي و روحي روبه‌رو شوند. تناسب اندام در تمام افراد، تاثيرات مثبتي دارد. اين تاثيرات شامل كودكان نيز مي‌شود. اگر در يك زمين بازي به اندام كودكان توجه كنيد، تناسب اندام در آنها موجب افزايش استقامت، قدرت و انعطاف‌پذيري‌شان مي‌شود. پدر و مادرها بايد كودكان خود را به فعاليت‌هاي مختلف تشويق كنند تا از تاثيرات مفيد آن بهره‌مند شوند. وقتي كه كودكان به‌طور مرتب فعاليت‌هاي ايروبيكي انجام مي‌دهند، استقامت آنها افزايش مي‌يابد. در حين تمرينات ايروبيكي، ضربان قلب تندتر مي‌شود و فرد عميق‌تر و سخت‌تر نفس مي‌كشد؛ ولي فعاليت ايروبيكي به مرور باعث تقويت قلب و بهبود توانايي بدن براي حمل و انتقال اكسيژن به تمام سلول‌هاي بدن مي‌شود.

 چقدر ورزش براي كودكان كافي است؟
پدر و مادرها بايد مطمئن شوند كه كودكانشان به اندازه كافي تحرك دارند؛ اما اندازه كافي چقدر است؟ تمام كودكان دو سال به بالا بايد هر روز دست كم 60 دقيقه ورزش كنند (مهم نيست چه ورزشي، تحرك داشتن كافي است) سازمان ملي دانش فيزيكي و ورزشي(NAPSPE) ميزان فعاليت كودكان دبستاني و پيش دبستاني را اين گونه توصيه مي‌كند: كودكان پيش دبستاني: هر روز به دو ساعت فعاليت فيزيكي نياز دارند. 60 دقيقه جهت فعاليت‌هاي فيزيكي برنامه‌ريزي شده و 60 دقيقه براي بازي‌هاي كودكانه. كودكان دبستاني: هر روز به يك ساعت و يا كمي بيشتر ورزش و فعاليت فيزيكي نياز دارند. اين يك ساعت را مي‌توان به چهار بخش پانزده دقيقه‌اي تقسيم كرد. نوزادان و كودكان خردسال نبايد براي مدت طولاني بي‌تحرك باشند. هر چند كه انجام حركات ورزشي براي آنها الزامي نيست، ولي مي‌توانيد در زمان‌هايي كه خواب نيستند، كمي آنها را تشويق به تحرك كنيد و يا خودتان برخي از اندام‌هاي شان را به آرامي تكان دهيد؛ مثلا دست و پاها را كمي باز و يا جمع كنيد.

 اندام مناسب در كودكان 
فعاليت فيزيكي در كنار رژيم غذايي سالم، كليد اصلي سلامتي است. براي آنكه كودكاني با تناسب اندام بيشتر پرورش دهيد:  كودك خود را تشويق كنيد تا در فعاليت‌هاي فيزيكي كه با سن و سالش تناسب دارد، شركت كند.  يك برنامه منظم و مداوم براي فعاليت‌هاي فيزيكي‌اش در نظر بگيريد.  فعاليت‌هاي او را با برنامه‌هاي روزانه‌اش هماهنگ كنيد.  خودتان يك برنامه زندگي سالم داشته باشيد تا بتوانيد يك الگوي خوب براي فرزندتان باشيد.  ورزش و تحرك فيزيكي را براي او سرگرم كننده و لذت‌بخش كنيد تا از آن خسته نشود.

 كودكاني كه ورزش را دوست ندارند
 ورزش‌هاي گروهي باعث تقويت اعتماد به نفس، عزت نفس، هماهنگي و به‌طور كلي تناسب اندام مي‌شود و به كودكان مي‌آموزد كه چگونه با ساير كودكان و والدين كنار بيايند و با هم كار كنند. برخي از كودكان به‌طور طبيعي و ذاتي ورزشكار نيستند و از ورزش كردن هم خوش‌شان نمي‌آيد. اين دسته از كودكان را بايد به ورزش و تحرك تشويق كرد. با كودك خود در خانه تمرين كنيد. هر فعاليتي كه باشد، فرقي نمي‌كند؛ فقط به او فرصتي بدهيد تا مهارت‌ها و تناسب اندام را در فضايي سالم به دست آورد. ممكن است كودك‌تان حركتي را چند بار امتحان كند و مرتباً شكست بخورد؛ ولي ارزشش را دارد، زيرا چيزهاي جديدي را تجربه مي‌كند و با همين بهانه شما مدت زمان بيشتري در كنار يكديگر هستيد.

 شركت در كلاس‌هاي ورزشي
 قبل از آنكه كودك‌تان را در يك رشته ورزشي ثبت نام كنيد، به برنامه‌هاي ورزشي آن كاملاً توجه كرده و با مربي‌اش حرف بزنيد. برخي از ورزش‌ها جنبه رقابتي بسيار شديد دارند و همين مسأله باعث شركت در كلاس‌هاي ورزشي با رقابت‌هاي سنگين ندارند. آنها با افزايش سن و سال و سپري شدن دوره كودكي و نوجواني، با جنبه‌هاي مختلف رقابت آشنا مي‌شوند و مي‌توانند به پيروزي و قهرماني نيز اهميت دهند. البته شايد برخي كودكان از ورزش‌هاي رقابتي لذت ببرند؛ اما مسلماً بيشتر آنها در اين شرايط احساس فشار زيادي مي‌كنند؛ به خصوص كودكان زير 10 سال. فضاي كلاس ورزش و بازي بايد مثبت و سازنده باشد و از تمام شركت‌كنندگان حمايت شود.

 ورزش مورد علاقه كودك
  برخي از كودكان ورزش درست و مناسب خود را نيافته‌اند. با علاقه‌هاي كودك خود برخورد نكنيد و در اين باره كمي روشنفكر باشيد. صرفاً علاقمندي شما به يك ورزش دليل نمي‌شود كه كودك‌تان مجبور به ادامه آن باشد. او بايد كاري را انجام دهد كه از آن بيشتر لذت مي‌برد.
 

 ورزش در كودكان خجالتي
 كودكاني كه به‌طور ذاتي از ورزش كردن خوش‌شان نمي‌آيد، معمولاً خجالتي هستند و هنگام قرار گرفتن در يك گروه، احساس فشار مي‌كنند. در چنين مواقعي بايد انتظارات خود را به واقعيت نزديك كنيد. بگذاريد كودك‌تان هدف از ورزش كردن را درك كند و بداند كه با اين‌كار هم مي‌تواند تناسب اندام داشته باشد و هم سرگرم شود.

 ورزش و امنيت
 گاهي اوقات اندام ظاهري كودك باعث مي‌شود كه او از قرار گرفتن در يك گروه ورزشي خودداري كند. كودكاني كه بسيار سنگين وزن يا بسيار ريزه و كوچك هستند يا به اندازه كافي قوي نيستند، از بازي و رقابت با ديگران احساس ناراحتي مي‌كنند. در ضمن مي‌ترسند كه حين فعاليت و ورزش دچار آسيب‌ديدگي و جراحت شوند. در چنين مواقعي بايد امنيت خاطر بيشتري براي كودك ايجاد كنيد؛ مثلاً اگر از توپ مي‌ترسد، براي او توپ بسيار نرمي تهيه كنيد.

 ورزش‌هاي انفرادي 
 ممكن است كودك چاق شما به هنگام دويدن دچار مشكل شود؛ اما مي‌تواند ورزشي مثل شنا را انتخاب كند. كودكان از ورزش‌هاي انفرادي نيز لذت زيادي مي‌برند و از اين راه مي‌توانند به تناسب اندام نيز برسند؛ مثل شنا، اسب سواري، دوچرخه‌سواري، اسكيت، تنيس، ژيمناستيك، يوگا و دو. وقتي كه كودك‌تان با علاقه خود رشته‌اي را انتخاب مي‌كند و از آن لذت هم مي‌برد، از علاقه او استقبال كنيد. اگر هنگام انجام آن با مشكلاتي روبه‌رو شد، صبور باشيد و از او انتظار زيادي نداشته باشيد.

منبع: دنیای تغذیه و سلامت 

 

تغذیه کودکان دبستانی

سرعت رشد کودک در سنین هفت تا ده سال تقریبا ثابت است. در این سنین میل بیشتر به غذا پیدا می‌کند. نیاز غذایی کودک در این سنین با توجه به میزان فعالیت بدنی و جنب و جوش و فعالیتهای ورزشی بیشتر بوده و به نیروی زیادی احتیاج دارد.
با توجه به این که در این گروه سنی، کودک مرحله بهانه‌جویی و بی‌میلی به غذا را پشت‌سر گذاشته است، ولی با مشکل تغذیه رو به رو می‌شود و لذا وادار کردن کودک به خوردن یک نوع غذای خاص ممکن است او را به آن غذا بی علاقه کند، پس سعی شود مقدار کمی از غذایی را که کودک آن را دوست ندارد به او داده شود و اصرار و پافشاری به خوردن آن لازم نیست.
بعضی از کودکان علاوه بر این که تنوع غذایی آنها در این سنین متنوع است، ولی باز هم تمایل بیشتری به خوردن شیرینی به جای خوردن سبزیها و میوه و آش نشان می‌دهند.
خوردن قند،‌ شیر و لبنیات علاوه بر قند، مواد مغذی مهمی مثل کلسیم و ویتامین D دارد که مفید و ضروری است.
شیر که ارزش غذایی خوبی دارد، برخلاف شیرینی‌هایی مثل، کیک و آب نبات و … که مقدار زیادی انرژی تولید می‌کند بسیار مفید و موثر است. کودک با آنکه در این مرحله از رشد، عادت غذایی ویژه‌‌ای دارد، ولی هنوز هم به راهنمایی والدین خود برای تغذیه سالم نیاز دارد. با این که عادتهای غذایی را می‌توان تغییر داد اما کودکان این عادتها را تا مدتها و گاهی تا زمان پیری حفظ می‌کنند. اختلاف تغذیه پسران و دختران از نظر مقدار غذایی مصرفی، از این سنین ظاهر و تا ۱۲ سالگی رفته رفته زیاد می‌شود. پسران نسبت به دختران، میل بیشتری به غذا پیدا می‌کنند و این اختلاف در طول بلوغ بارزتر است.
والدین برای اینکه اصول و نکات تغذیه سالم را به کودک خود بیاموزند، باید علاوه بر اینکه نظرش را در مورد برنامه غذایی و آشپزی جویا شوند و سلیقه و ذائقه او را در برنامه غذایی و آشپزی بدانند، باید او را در کارهای آشپزی و چیدن سفره که اعتماد به نفس به وجودمی آورد، دخالت دهند. ضمن این که دختران و پسران، آشپزی را در کنار مادر یک کار جالب می‌دانند. اول دبستانی‌ها بعد از هر ساعت درسی به غذای مختصر میل زیادی دارند، ولی به علت عدم دسترسی آسان به مواد خوراکی تعداد وعده‌‌های غذا، به چهار تا پنج مرتبه در روز کاهش پیدا می‌کند، لذا باید والدین از فرصت ممکن استفاده کنند و با دادن وسایل ساده آشپزی و راهنمایی‌های لازم از آنها بخواهند خود به تهیه عصرانه اقدام کنند.
باید والدین این نکته را بدانند کودکان با اینکه ارزش غذایی و اهمیت تغذیه‌ای را می‌دانند باز هم قسمتی از غذا را نخورده و یا به دوستانشان می‌دهند و بعضی از کودکان بر اثر انتقاد دوستانشان غذاهایی که به مدرسه می‌برند را مصرف نکرده و به سوی غذاهای بی‌ارزش که در مدرسه وجود دارد سوق پیدا می‌کنند.
نباید والدین کودک را در خریدن خوراکی آزاد بگذارند که نتیجه آن خرید غذاهای بی‌ارزش می‌شود. بی توجهی به تغذیه کودک سبب می‌شود تا او با مواد خوراکی بی‌ارزش شکم خود را سیر کرده و به غذاهای با ارزش و سالم منزل اهمیت ندهد و در نتیجه نارساییها و کمبودهای غذایی برای کودک به وجود می‌آید که سوء تغذیه برای کودک در آینده مشکل آفرین و برای والدین دردناک خواهد بود.

منبع: جوان امروز

بررسی استرس های کودکان در سنین مختلف

به گزارش سرویس زنان جهان؛ کودکان فرايند ذهني پيچيده‌اي دارند بنابراين در اين زمينه روانشناسان کمک زيادي به والدين مي‌کنند. 

کودکان در هر مرحله از زندگي‌شان اضطراب‌هاي جداگانه‌اي را تجربه مي‌کنند مثلا مطابق با بررسی های انجام شده کودکان تا قبل از سنين پيش‌دبستاني و دبستان از استرس جدايي رنج مي‌برند. 

بنابر برسی های انجام شده توسط شبکه ایران، کودک بعد از ۸-۷ ماهگي به مفهوم پايداري شيء رسيده و حضور مادر خود را درک مي‌کند و همين که مادر براي لحظاتي از جلوي چشمان او دور مي‌شود شروع به بي‌قراري مي‌کند. کودک چون هنوز به مرحله نگهداري ذهني نرسيده است بر اين تصور است که وقتي مادر از جلوي چشمان او دور مي‌شود يعني ديگر نيست شده است و از اين رو گريه‌هاي او بيشتر مي‌شود. اضطراب جدايي از اين مرحله زندگي کودک ريشه گرفته و در مراحل بعدي زندگي‌اش به شيوه ديگري تداوم پيدا مي‌کند. 

کودکان ۵-۴ ساله هم اين اضطراب را به دوش مي‌کشند و آنها تصور مي‌کنند که والدينشان ممکن است روزي از خانه بيرون رفته و ديگر بازنگردند و اين استرس باعث مي‌شود تا آنها براي مدت طولاني در خانه تنها نمانده و دائماً تمايل به همراهي با والدينشان را دارند. 

در سال‌هاي بعد از دبستان شکل استرس کودک تغيير کرده و استرس فشار اجتماعي و تحصيلي بيشتر از همه کودک را مورد آزار رواني قرار داده و باعث تغيير رفتار او مي‌شود. 

به هرحال دل‌نگراني‌هاي کودکان در هر دوره از زندگي‌شان کم نيست آنها معمولاً پس از يک اتفاق ناخوشايند در زندگي‌شان وضعيت رواني نامناسبي پيدا مي‌کنند، بيمار شدن يکي از والدين، مرگ يکي از اعضاي خانواده، مشاجرات والدين با يکديگر و... نمونه‌هايي از موقعيت‌هايي است که معمولاً کودکان را دچار رنج رواني مي‌کند. 

از طرف ديگر کودکان با شنيدن اخبار جنگ در جهان و تماشاي تصاوير کشته شدگان و يا زخمي‌هاي يک حادثه درباره امنيت خود و افرادي که دوست‌شان دارند نگران شده و مضطرب مي‌شوند. 

هريک از اين منابع استرس ممکن است اثرات استرسي موقت بر کودک داشته باشد اما استرس جبران‌ناپذيري که تا سال‌هاي پاياني زندگي فرد را درگير مي‌کند استرس ناشي از طلاق والدين است. 

طلاق حتي اگر توافقي باشد اثرات نامطلوبي بر کليت زندگي فرد مي‌گذارد. 

نشانه‌هاي استرس در کودکان همان طور که گفته شد تشخيص استرس در کودکان کار ساده‌اي نيست اما برخي علائم و نشانه‌ها وجود داردکه کمک زيادي به والدين مي‌کند. 

برخي تغييرات رفتاري کوتاه مدت مثل نوسانات خلقي، فعاليت‌هاي بي‌هدف، تغيير در الگوي خواب، شب‌ادراري ، برخي علائم فيزيکي مثل دل‌درد و سردرد، مشکلات در تمرکز در انجام تکاليف مدرسه و صرف ساعت‌هاي طولاني در انزوا و تنهايي، نشانگر اوضاع نامطلوب در وضعيت رواني کودک است. 

وقتي کودکان به خاطر تغيير مقطع تحصيلي ، مدرسه يا محل زندگي دچار تنش و اضطراب مي‌شوند واکنش‌هاي متفاوتي نشان مي‌دهند مثل مکيدن انگشت، کندن موي سر يا کشيدن بيني خود البته آنها هرچه بزرگتر مي‌شوند واکنش‌هايشان به استرس هم متفاوت تر مي‌شود دروغ‌گويي، پرخاشگري، کابوس شبانه، مشکل در ترک مادر، واکنش شديد به يک مشکل کوچک و تغييرات شديد در عملکرد تحصيلي از مشخصه‌هاي استرس در کودکان سنين دبستاني است. 
راهکارهاي کاهش استرس کودکان کودکاني که توانمندي‌هاي فکري و اجتماعي زيادي دارند معمولاً استرس دروني خود را شناسايي کرده و سعي در حل آن مي‌کنند البته اين اتفاق بيشتر در سنين دوره دبستاني مي‌افتد. 

برخي کودکان سعي مي‌کنند در مدرسه با ورزش‌کردن، انجام کارهاي هنري، فعاليت‌هاي اجتماعي و انجام فعاليت‌هاي اکتشافي استرس‌شان را کاهش دهند. 

کودکان ساعت‌هاي زيادي مشغول بازي مي‌شوند و با اين شيوه استرس را از خود دور مي‌کنند. 

در سطح فردي کودکان با ارتباط گرفتن با ديگران، گفت‌وگوي واضح، خودسازماندهي، ورزش، تغذيه و خواب به استرس‌شان غلبه مي‌کنند. 

آنها با ارتباط‌هاي مثبت با خانواده، معلم‌ها و يا دوستانشان و نيز با بازي با پرندگان خانگي به استرس خود غالب مي‌شوند. 

کودکاني که به شيوه صحيحي با ديگران ارتباط مي‌گيرند و پايه‌هاي اعتقادي و مذهبي قوي‌اي دارند در اين زمينه موفق‌ترند. 

اما کودکان ديگري هم هستند که براي غلبه بر استرس نياز به حمايت‌هاي بيروني دارند. 

پدر و مادر اولين خطوط حمايتي کمک براي غلبه بر استرس هستند. زيرا کودک هم از طريق مشاهده رفتارهاي والدين، راهکارها را مي‌آموزد و هم ازحمايت‌هاي عاطفي آنها بهره‌مند مي‌شود. زيرا در اين صورت کودک درک مي‌کند که والدين ارزش زيادي براي او قائل هستند و علاوه بر اين اطلاعاتي که به کودک داده مي‌شود او را در مقابله با استرس موفق‌تر مي‌کند. البته ميزان اطلاعات دريافتي کودک نبايد زياد شود زيرا بر استرس او مي‌افزايد. 

والدين مي‌بايست درباره پديده‌ها و اخبار ناگوار جهان مثل جنگ براي کودکشان توضيح دهند و علت آن را بيان کنند ولي نبايد توضيحات اضافي به او بدهند چون باعث احساس ناامني بيشتر در کودک مي‌شود.

جهان نیوز

نحوه شکل گیری اعتماد به نفس در سنین مختلف

نوزادان خیلی کوچک احساسی از خود به عنوان موجود مستقل انسانی ندارند. زیرا آنها واقعا اعتماد به نفس ندارند. مراقبت ها و لبخند ها برای کودک به معنای این است که "‌شما در جهان اهمیت دارید".

کودکان نوپا

همان طور که نوزدان رشد می کنند تا نوپا شوند،‌هنوز فهم کاملی از خود ندارند. آنها نمی فهمند که هر دو پا و دستشان متعلق به خودشان است.هر گاه مهارت جدیدی یاد می گیرید،‌احساس توانمندی برای انجام برخی کارها می کنند و یاد می گیرند چه کسی هستند.

· وقتی آن ها "نه" می گویند، آن ها واقعا می گویند که فرد مستقلی هستند و برای آنان خیلی هیجان انگیز و مهم است. این را با گفتن "نه" تمرین می کنند.

·  نوپا ها درباره خودشان یاد می گیرند،‌یاد می گیرند که به چه شبیه اند،‌چه کارهایی می توانند انجام دهند و به کجا متعلق می باشند. آن ها در می یابند که شریک بودن بسیار دشوار است؛زیرا دقیقا یاد می گیرند چه کسی هستند وچه چیزی مال آن هاست.

· نوپا ها خود را از نگاه والدین خود می بینند. اگر والدینشان آن ها را دوست داشتنی و منحصر به فرد ببینند و به آن ها نشان دهند و این را اغلب اوقات به آن ها بگویند،‌سبب می شود که اعتماد به نفس آنان افزایش یابد. اگر آن ها این پیام را دریافت کنند که دوست داشتنی نیستند،‌اعتماد به نفسشان پایین می آید.

کودکان در سنین قبل از مدرسه

از سه سالگی بسیاری از کودکان یاد گرفته اند که ذهن و جسمشان متعلق به آن هاست. آن ها می توانند بر دوری از والدین خود غلبه کنند؛‌زیرا آن ها احساس امنیت درونی دارند. این کودکان هنوز اعتماد به نفس خود را از نظر ویژگی های جسمی از طریق مقایسه ی خودشان با دیگران یاد می گیرند؛‌ مثلا چه کسی قد بلندتر است، چه کسی سریع تر می دود.

کودکان در سنین مدرسه ابتدایی

بسیاری از کودکان هنگامی که برای اولین بار به مدرسه می روند،‌اعتماد به نفسشان پایین می افتد؛‌زیرا مجبورند بر موقعیت جدید کودکان و قوانین جدید غلبه کنند.

شکل گیری اعتماد به نفس در این سال ها بر این اساس است که چقدر کودکان می توانند از عهده تکالیف مدرسه بر آیند و موفق شوند، ‌چقدر ورزش کنند و چقدرمی توانند با کودکان دیگر دوست شوند. استرس ها در خانه مثل دعوای والدین می تواند بر اعتماد به نفس کودکان تاثیر بگذارد. بنابراین مشکلات در مدرسه می تواند مثل دردسر داشتن با تکلیف مدرسه یا نداشتن دوست باشد.

نوجوانی

اعتماد به نفس در نوجوانی می تواند از تغییرات هورمونی و فیزیکی متاثر شود و برای آنان بسیار مهم است که چگونه به نظر می رسند. جوانانی که در زندگی خود هدف دارند،‌اغلب اعتماد به نفس بهتری دارند. چنانچه برای انجام دادن آن کارها خانواده هایی هستند که از آن ها حمایت می کنند. تعلق داشتن به گروهی از دوستان نیز،‌برای اعتماد به ن فس نوجوانان اهمیت دارد.

منبع: چگونه اعتماد به نفس را در کودکانمان افزایش دهیم

تالیف:بتول حقایق خراسانی

لجاجت در کودکان و روشهای پیشگیری

لجاجت مساله بسیار متداولی بوده و یکی از رایجترین مشکلات کودکان ارجاع شده به درمانگاههای روان شناسی را تشکیل می دهد.

اختلال نافرمانی،‌منفی بافی و مخالفت با دیگران بالاخص در برابر والدین و مربیان است. کودک پیوسته درخواستها و فرمانهای والدین را نادیده می گیرد و مایل است در مقام مجادله یا سرزنش برآید و بگونه ای عمل می کند که مخالف با در خواست دیگران می باشد. همچنین در کودکانی که با دیگران لجاجت می کنند علائم دیگری که بر مشکل لج کردن مشاهده می شوند، این علائم عبارتند از:

پایین بودن اعتماد به نفس،‌ تحمل کم برای ناکامی،‌ خلق افسرده و حمله های کج خلقی.

علل لجاجت در کودکان

·         والدین بیشتر فرمان می دهند،‌ بیشتر می پرسند و بیشتر به کودکان اهانت می کنند،‌ فرمانهای والدین بیشتر منفی است و به صورت خشم  یا اهانت و توام با نق نق صادر می شود.

·         معمولا والدین این کودکان با یکدیگر اختلاف نظرهای شدیدی دارند و دائما در حال مجادله با یکدیگرند و اغلب احساسات خود را نیز عملا بروز می دهند.

·         خیلی مواقع لج بازی کودک توسط والدین تقویت می شود و این رفتار ناخوشایند در کودک شکل می گیرد.

·         معمولا ناکامی نیز می تواند علت لج بازی در کودک باشدو باید تلاش شود کودک کمتر ناکامی را تجربه کند.

·         همچین در کودکانی که در رشد عاطفی شان تاخیر وجود دارد و یا مبتلا به ناتوانی های یادگیری اند لج بازی بیشتر گزارش می شود.

·         در سنین نوجوانی نیز ممکن است لج کردن به عنوان تظاهری از نیاز به گسستن از والدین و برقراری هویتی مستقل مشاهده شود.

·         آخرین فاکتور را عامل حسادت اشاره کرد که لجاجت کودک بیشتر مواقع بخاطر حسادت کودک دیده می شود،‌پس والدین نباید به رشد حسادت کودک کمک نمایند.

 

درمان

درمان اولیه این اختلال عبارت است از:

·         روان درمانی کودک

·         مشاوره مستقیم والدین در مهارتهای اداره کردن اطفال.

·         درمانگران والدین را آموزش می دهند که چگونه رفتار لج بازانه کودک را تضعیف نموده  و رفتار متناسب را در وی تقویت نمایند. چون واکنش پدر و مادر در برابر لجاجت و عناد کودک نیز در رفتار لجوجانه تاثیر می گذارد.

·         نادیده گرفتن و عدم توجه اطرافیان به لج بازی کودک این رفتار را در وی کاهش می دهد.

·         همچنین می توان لج بازی کودک را با حذف امتیاز و پاداش که بدنبال لج بازی دریافت کرده درمان کرد.

·         هرگز به کودکان به خاطر توقف لجبازی نباید رشوه داد.

·         حذف پاداش بدنبال لج بازی کودک و محروم کردن کودک بخاطر لجبازی شیوه خوبی است اما هیچ وقت از تنبیه برای حذف لجبازی کودک نباید استفاده کرد.

·         والدین باید نمونه خوبی باشند یعنی خودشان هیچ وقت لج بازی نکنند چون والدین آئینه فرزندان محسوب می شوند.

 منبع: اختلالات رفتاری کودکان و نوجوانان

اولیای دانش آموزان کلاس اول بخوانند

 

 

کودکي که براي اولين بار از خانه و خانواده جدا شده و مدتي را در محيط بيرون از خانه به سر مي برد، در معرض آموزش دانش ها و مهارت هاي مختلف و نيز شيوه هاي برخورد با ديگران و رفتار جمعي است ، لذا بايد ترتيبي اتخاذ کنيم که ارتباطات او، پدر و مادرش و نيز معلم ، مدرسه و محيط محل تحصيل و سکونت او از هر لحاظ با هم در تعامل باشد.اگر همراه کودک به مدرسه مي آييد، بموقع حاضر شويد.

فراموش نکنيد زود رسيدن و انتظار کشيدن زياد هم ، ممکن است باعث خستگي و تشويش کودک شود.

مي توانيد ضمن همراهي ، به او بياموزيد که وجود شما را به عنوان يک همراه موقت بپذيرد تا مراقبت شما موجب اتکاي بيش از اندازه او به شما نشود. خوابيدن بموقع و کافي اهميت زيادي دارد. دقت کنيد کودک غذايش را بموقع خورده و به اندازه کافي استراحت کرده باشد. اگر فرزندتان از هم اکنون که آغاز ورود به دبستان است با لزوم برنامه ريزي و رعايت نظم و انضباط آشنا شود، بدون شک در آينده از مشکلات ناشي از بي نظمي رنج نخواهد برد.

کفش و لباس او بايد خارج از منزل تميز و مناسب بيرون باشد. بکوشيد از لباسهاي داراي آرم و نشانه و نيز عکسهاي خارجي استفاده نکنيد.نوع پوشاک کودک در سالهاي آغاز دبستان مي تواند تاثير زيادي در انتخاب هاي بعدي او در سنين بالا بگذارد. دنياي بچه ها، دنياي رنگي و سرشار از تخيل است.استفاده نکردن از لباسهاي آرم دار و منقوش به عکس ، به معناي استفاده نکردن از لباسهاي رنگين و متنوع نيست. از دادن پول براي خوراکي و چيزهاي ديگر به کودک کلاس اولي خودداري کنيد. خوراکي مناسب و مورد نياز او را قبلا تهيه کنيد و در اختيارش قرار دهيد.مطمئن شويد کودک شما ليوان ، دستمال و وسايل شخصي خود را به همراه دارد و يادآور شويد که وسايل فقط مخصوص استفاده خود اوست.براي کودک مشارکت و همکاري با ديگران ، نبايد به معناي استفاده از وسايل شخصي فرد ديگر معنا دهد. اگر احساس مي کنيد که فرزند شما از رفتن به مدرسه بيم دارد، در راه با او صحبت کنيد و به او اطمينان دهيد که جاي هيچ نگراني اي نيست. بازگو کردن خاطرات گذشته او را سرگرم و دلگرم خواهد کرد.اين بيم کاذب، نتيجه جدا شدن کودک از محيط خانه و ورود او به محيطي است که هيچ گونه آگاهي در مورد آن ندارد و همچنين پيوستن به جمع ديگر دانش آموزان است.بنابراين اگر تفاوت هاي مدرسه و خانواده براي کودک تشريح شده و برتري هاي محيط دوم برايش بازگو شوند، به مرور از بيم کاذب کاسته مي شود. او را تشويق کنيد که مشکلات خود را با آموزگارش در ميان بگذارد.به او اطمينان دهيد آموزگارش مهربان است و او را حمايت خواهد کرد. براي کودک ، هيچ کس در محيط بيرون از خانه نمي تواند دلسوزتر و موثرتر از آموزگارش باشد. کودک بايد دريابد که در محيط يا خانه دومش ، سرپرست دومي دارد و او معلم اوست.

بکوشيد تمامي مدتي را که در مدرسه هستيد به توصيه اولياي دبستان عمل کنيد. از درخواست غيرمنطقي بپرهيزيد. تعارضات ميان خانه و مدرسه ، اثرات سويي بر شخصيت دانش آموز مي گذارد.نقش اولياي خانه و مدرسه ، بايد کاستن اين تعارضات باشد. کمترين تعارض رفتاري ميان پدر و مادر و اولياي مدرسه، بر رفتار و شخصيت کودک موثر است.

به موقع دنبال فرزند خود بياييد و به حرفهاي او در راه بازگشت به منزل با علاقه گوش بدهيد. اين نشانه احترام شما به او و پذيرفتن او به عنوان يک شخصيت از سوي شماست.

نکته مهم ديگر اين است که از درگيري و نزاع حتي به صورت لفظي و در حضور فرزندان پرهيز و از کم جلوه دادن اهميت تحصيل و کسب دانش حتي در قالب طنز و شوخي جدا خودداري کنيد، چرا که تکرار اين رويه کم کم موجب دلسردي و عدم اطمينان دانش آموز به آينده تحصيلي اش خواهد شد.

در طول سال تحصيلي، ارتباط خود را با انجمن اولياء و مربيان مدرسه و معلمان حفظ کنيد و در ارائه پيشنهادها و همکاري با آنان دريغ نورزيد.

به برنامه ملاقاتي که آموزگاران يا مديريت مدرسه براي شما تهيه کرده اند، توجه و از حضور بي موقع در مدرسه خودداري کنيد.

معاونان مدرسه ، نقش بسيار مهمي در ايجاد انضباط و علاقه مندي کودکان در محيط واحد آموزشي دارند. جايگاه با اهميت معاونان را به فرزند خود گوشزد کنيد و به او بگوييد به توصيه هاي معاون مدرسه گوش فرا دهد.

منبع : سايت علمي دانشجويان

احترام گذاشتن به کودک گامی در جهت تامین سلامت روانی

در شکل گیری شخصیت کودک به تاثیر عوامل متعددی مانند عوامل ارثی ، خانواده ، جامعه و مدرسه می توان اشاره کرد. اما در این میان به نظرمی رسد که خانواده بیشترین نقش را در شکل گیری شخصیت و تامین سلامت روانی کودک ایفا می کند. کودک اولین تجربه ها و رفتارهای خود را در درون خانواده و در ارتباط نزدیک با پدر و مادر می آموزد که همین تجربه ها و یادگیری های اولیه پایه واساس شخصیت کودک را به وجود می آورند . آگاهی بر این که چگونه تجارب اولیه زندگی ، شخصیت فرد را قالب ریزی می نماید می تواند از نظر علمی به ما کمک کند تا در تربیت کودکانمان عاقلانه تر گام بر داریم . بسیاری از مسائلی که جامعه با آن دست به گریبان است از جمله پرخاشگری ، از خود بیگانگی ، خود کشی ، بیماریهای روانی و ... شاید از این طریق قابل پیشگیری باشد که ما در باره نحوه تاثیر رفتار و نگرشها ی والدین بر کودکان و نقش خانواده بر سلامت روانی کودکان شناخت دقیق تری داشته باشیم . 
برای فراهم آوردن شرایط رشد طبیعی و سالم کودک علاوه بر توجه به نیازهای جسمی کودک از قبیل تغذیه ، پوشاک ، بهداشت و مراقبتهای پزشکی و ... اهمیت توجه به نیازهای روانی و عاطفی کودک از سوی والدین ، نقش بسیار مهم و تاثیرگذاری دارد. 
به عنوان نمونه در این زمینه می توان به وظیفه و نقش مهم پدر و مادر در بوجود آوردن احساس ارزشمندی ، احترام به خود و به طور کلی عزت نفس در کودک و سوق دادن او در مسیر تبدیل شدن به یک بزرگسال متکی به خود اشاره نمود . 
احترام گذاشتن به کودک یکی از اساسی ترین مباحثی است که همواره مورد توجه روانشناسان و مربیان تربیتی و پرورشی بوده است. بعضی از والدین ممکن است کودک خود را دوست داشته باشند ولی به او احترام نگذارند . نکته مهمی که والدین باید به آن دقت کنند این است که دوست داشتن کودک کافی نیست بلکه لازم است شما برای او احترام قائل باشید . احترام به کودک به همان اندازه اهمیت دارد که دوست داشتن او . اگر به کودک احترام بگذارید او به زودی تصویر مثبتی از خود پیدا خواهد نمود . 
به عبارت دیگر او خود را دوست خواهد داشت .
چنین طرز فکری در مورد خود اهمیت فوق العاده ای در بهداشت روانی کودک دارد. احترام مانند دوست داشتن هم از طریق بیان و هم از طریق عمل نشان داده می شود . شما می توانید با گوش دادن فعال به حرفهای کودک ، برقراری تماس چشمی ، توجه به گفته های کودک بدون آنکه برای اتمام سخنانش بی صبری نشان دهید ، کمک کردن به کودک در یافتن کلمات مناسب برای توضیح دادن و به زبان آوردن هیجاناتش و قطع نکردن حرفهای او همچنین پرسیدن سوالاتی مانند " منظورت از این که گفتی ......، چیه ؟ " 
یا " راجع به این مسئله .....، چه فکری می کنی ؟ " احترامی را که او بدان نیاز دارد برآورده سازید . شما همچنین می توانید با تحسین از کاری که او انجام می دهد حتی اگر کامل نباشد و با این امکان که او عقاید خود را بدون ترس از تمسخر و استهزا نمودن آن ها بیان کند احترام خود را نسبت به او نشان دهید . بطور خلاصه ، شما می توانید احترام خود را هر زمان با بیان کلمات یا عمل مبنی بر اینکه او فرد با ارزش و مهمی است نشان دهید . 
احترام به کودک اضطراب و تنش او را کاهش خواهد داد . این امر به ویژه هنگامی اهمیت دارد که کودک به محیط جدیدی نظیر کلاس آمادگی ، مدرسه و غیره .... وارد می شود . 
اگر کودک به خود اطمینان داشته باشد ، یادگیری برای او راحت تر و لذت بخش تر خواهد بود . 
احترام کیفیتی است که کودک باید آن را کسب کند. کودک نیاز به فرصت هایی دارد تا احترام را بر یک اساس فردی بدست آورد و اگر شما فردی حمایت کننده بوده و هرگز اجازه تصمیم گیری به کودک ندهید او هرگز احترامی که لازم است را بدست نخواهد آورد . از طرف دیگر اگر شما خیلی آسان گیر باشید و اجازه دهید کودک کلیه تصمیمات را اتخاذ نماید ، او هرگز رفتار مسئولانه نسبت به دیگران را نخواهد آموخت و در نتیجه مورد احترام نیز واقع نخواهد شد . 
کودکان به منظور نشان دادن توانایی ها و مهارت های زندگی نیاز به فرصت و گذشت زمان دارند . به هر حال به منظور فرصت دادن به کودک لازم است به خاطر داشته باشید که توانائیهای او را با فرد دیگری مانند خواهر ، برادر یا سایر کودکان مقایسه نکنید. مقایسه کردن دلیل بر عدم احترام برای فردیت کودک بوده و به او امکان مورد تحسین واقع شدن به خاطر مهارتها و توانائیهایش را نمی دهد.

منبع: سلامت نیوز